Autonomia robotnicza

Autonomia robotnicza
Aby zapobiec degeneracji ruchu społecznego, włoscy autonomiści zrealizowali koncepcję, wybiegającą o krok dalej od realiów ruchów czy partii oficjalnie kontestujących, lecz rzeczywiście potwierdzających istnienie kapitalizmu, w jego ewentualnie odświeżonej formie i treści. Dokonali analizy z punktu widzenia tych, którzy najbardziej odczuwali agresywny charakter gospodarki.

Marksizm i anarchizm

Marksizm i anarchizm
Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów.

Teorie kryzysu

Teorie kryzysu
Czy kryzysy są wpisane w naturę sytemu kapitalistycznego, czy też są wywołane czynnikami wobec niego zewnętrznymi? Rozstrzygnięcie tego dylematu oczywiście ma spore znaczenie dla postawy, jaką dziś przyjmiemy: odrzucimy system w całości, czy będziemy starali się go jedynie reformować... aby dotrwał do następnego wstrząsu.

Samorządowa alternatywa

Samorządowa alternatywa
Czy w latach 80. istniała w ruchu "Solidarność" samorządowa alternatywa, zarówno dla PRL-owskiego socjalizmu, jak i dla kapitalizmu? Co się z nią stało? Czy samorządowa rewolucja została zdradzona, a jeśli tak to przez kogo? Na te pytania, mające fundamentalne znaczenie dla zrozumienia dzisiejszej sytuacji w Polsce, staramy się znaleźć odpowiedź w "Przeglądzie".


leninWłodzimierz Lenin, właśc. Władimir Iljicz Uljanow (1870-1924) – rosyjski działacz rewolucyjny, jeden z przywódców partii bolszewickiej.

Lenin był synem inspektora szkolnego. Ukończył gimnazjum, a następnie studiował prawo na uniwersytecie w Kazaniu. Brał udział w wystąpieniach antycarskich za co został aresztowany i usunięty z uczelni, a studia ukończył jako ekstern wydziału prawa na uniwersytecie w Petersburgu. Przez cały ten okres prowadził nielegalną działalność polityczną i publicystyczną w kółkach marksistowskich wśród studentów i robotników. W 1895 roku doprowadził do połączenia kółek marksistowskich w Rosji w Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej, a w grudniu tego roku został aresztowany i zesłany na Syberię. Po powrocie z zesłania założył gazetę marksistowską „Iskra ”, wydawaną za granicą i przemycaną do Rosji.

W 1902 r. publikuję swoją pracę „Co robić” w której krytykuje zarówno metody działania oparte na terrorze indywidualnym, jak i ograniczenie działania socjalistów do walki o prawa ekonomiczne robotników. Przedstawił w niej własną koncepcję partii rewolucyjnej, która miała składać się w pierwszej kolejności z "zawodowych rewolucjonistów", poświęcających cały swój czas pracy partyjnej i propagandowej. Oparcie się na intelektualistach skupionych całkowicie na polityce miało być wymuszone faktem, że teoria marksistowska  w swojej całości jest zbyt skomplikowana, by mógł ją pojąć drogą samodzielnych studiów robotnik wykonujący równocześnie swój zawód w wymiarze wielu godzin dziennie. Dlatego jedyną drogą podniesienia świadomości masowej i poparcia dla rewolucji miała być edukacja teoretyczno-polityczna, dokonująca się z jednej strony w gronie partyjnym, a następnie prowadzona przez przygotowanych działaczy wśród robotników.

W 1903 roku na II Zjeździe Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji doprowadził do rozłamu i powstania nurtu bolszewickiego. W czasie rewolucji 1905-1907 kierował działalnością polityczną bolszewików w Rosji. W latach 1907-1917 przebywał na emigracji, gdzie redagował pismo „Prawda”.

Podczas pobytu na emigracji działał w lewym skrzydle II Międzynarodówki. Po wybuchu pierwszej wojny światowej, po krótkim pobycie w austriackim areszcie wyjechał do Szwajcarii. Dążył do zjednoczenia lewicy socjaldemokratycznej oraz wysunął hasło przekształcenia „wojny imperialistycznej w wojnę domową”. Po rewolucji lutowej w Rosji Niemcy umożliwiły Leninowi przejazd do Szwecji, skąd wrócił w kwietniu 1917 roku do Piotrogrodu. 17 kwietnia Petersburgu ogłosił swoje „Tezy kwietniowe”, głosząc hasło przejścia od rewolucji burżuazyjno-demokratycznej do rewolucji socjalistycznej. Zagrożony aresztowaniem opuścił Petersburg i udał się nad jezioro Razliw, skąd dalej kierował partią. W tym okresie powstała jego praca „Państwo a rewolucja”.

W październiku 1917 roku na II Ogólnorosyjskim Zjeździe Rad został wybrany na przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych, którą to funkcję pełnił do końca życia. W początkach 1918  zawarł pokój z Niemcami (Traktat brzeski), co spowodowało nasilenie wojny domowej – przeciwko bolszewikom wystąpili lewicowi eserowcy i anarchiści. 30 sierpnia 1918  został ranny w wyniku zamachu dokonanego przez Fanny Kapłan, co stało się pretekstem do rozpętania kampanii "czerwonego terroru".

W 1919 roku z inicjatywy Lenina powstała Międzynarodówka Komunistyczna tzw. Komintern. Lenin był inicjatorem utworzenia w grudniu 1922 roku Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich - ZSRR. Zmarł 21 stycznia 1924 w wieku 53 lat.
Artykuł aktualizowany: 13.07.2010