Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Konflikt z Marksem

Zaabsorbowany sprawami rosyjskimi, Bakunin rozwijał również energiczną działalność w Międzynarodówce, stając tu od początku w opozycji do Rady Generalnej. Już na kongresie Międzynarodówki w Bazylei w 1869 roku Bakunin domagał się, by jego tezę o konieczności zniesienia prawa dziedziczenia własności uznano za punkt wyjścia programu walki o likwidację kapitalizmu. W zniesieniu prawa dziedziczności Bakunin widział również środek przekształcenia drobnej chłopskiej własności we własność społeczną, kolektywną, lecz nie państwową; tę ostatnią formę własności Bakunin odrzuca, zgodnie ze swymi koncepcjami antyautorytatywnymi, w tym czasie już w pełni sprecyzowanymi. Dlatego też, opowiadając się na Kongresie w Bazylei w dyskusji o kwestii agrarnej przeciwko zwolennikom prywatnej własności ziemi, Bakunin nie poparł również twierdzenia Marksa, iż nacjonalizacja (upaństwowienie) ziemi stanowi "konieczność społeczną", której nie mogą uchylić żadne rozważania na temat prawa własności. Marks podjął polemikę w obu tych punktach (sam w swych wcześniejszych pracach przywiązywał duże znaczenie do kwestii zniesienia dziedziczności, traktując je jako ważny środek przekształcenia stosunków społecznych - zobacz np. Manifest Komunistyczny).

Walka toczyła się jednak nie tylko na kongresach Międzynarodówki. Bakunin prowadził ożywioną akcję prasową, krytyczną w stosunku do Rady Generalnej, oskarżając ją o uzurpowanie sobie kompetencji i narzucanie swych poglądów sekcjom. W kwietniu 1870 roku, na kongresie Federacji Romańskiej Szwajcarii Stowarzyszenia, w La Chaux-de-Fonds zaznaczył się wyraźny podział na dwie frakcje, za i przeciwko Radzie Generalnej. Większość Federacji Romańskiej utworzyła Federację Jurajską, która odegrała ważną rolę w dalszej walce. Rada Generalna zerwała z nimi wszelkie stosunki, Bakunin zaś wraz z trzema innymi swymi zwolennikami został w sierpniu 1870 roku wykluczony z Genewskiej Centralnej sekcji Międzynarodówki, w której większość w tym czasie zdobyła marksowska grupa, kierowana przez M. Utina.

Po klęsce Komuny Paryskiej, w warunkach opadania fali rewolucyjnej, walka w Międzynarodówce rozgorzała na nowo. Rada Generalna postanowiła zrezygnować w tej sytuacji z otwartego Kongresu Międzynarodówki i zwołać zamkniętą konferencję, na której można by było omówić wewnętrzne kwestie Stowarzyszenia, wywołujące konflikty. Konferencja została zwołana do Londynu i odbyła się między 17 a 23 sierpnia 1871 roku.

Kongres Federacji Jurajskiej, zwołany w październiku 1871 roku w Szwajcarii (w Sonvillier), otwarcie ogłosił bunt wobec Rady Generalnej. W rozesłanym do wszystkich sekcji Międzynarodówki liście poddano krytyce dążenie Rady Generalnej do wzmocnienia centralistycznej struktury Stowarzyszenia. Bakunin i jego zwolennicy rozwinęli szeroką akcję agitacyjną i w rezultacie do Federacji Jurajskiej przyłączyły się Federacje Hiszpańska, Belgijska i Włoska. Prawie we wszystkich sekcjach Międzynarodówki zaznaczył się podział na stronników Bakunina i Federacji Jurajskiej z jednej strony oraz zwolenników Rady Generalnej z drugiej. Bakuninowskie sekcje domagały się przekształcenia Rady Generalnej w biuro statystyczno-informacyjne, pozbawione władzy wobec poszczególnych sekcji, przywrócenia pełnej autonomii sekcji. Organizacja Stowarzyszenia - twierdzili antycentraliści - jest wzorem przyszłej organizacji całego społeczeństwa. Mamy więc obowiązek nadania Stowarzyszeniu takiej formy, która by najbardziej odpowiadała naszemu ideałowi. Stowarzyszenie w jego obecnej postaci jest natomiast organizacją autorytarną i jako takie nie może stanowić wzoru dla społeczeństwa równego i wolnego. Takie poglądy cieszyły się powodzeniem i rychło okazało się, że inne sekcje Międzynarodówki popierają zbuntowaną Federację Jurajską. W tej niekorzystnej dla Rady Generalnej i jej zwolenników sytuacji odbył się Kongres w Hadze (wrzesień 1872 roku) - ostatni praktycznie Kongres Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników. Na tym kongresie w Międzynarodówce nastąpił formalny rozłam: Bakunin i jego zwolennicy zostali wykluczeni z działań Stowarzyszenia, a siedziba Rady Generalnej została przeniesiona do Nowego Jorku. Dla kierowanej przez Marksa Rady Generalnej było to pyrrusowe zwycięstwo - decyzje Kongresu sprawiły, że MSR przestało faktycznie istnieć.
(Strona 13 z 16)
Artykuł aktualizowany: 23.11.2009