Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

W carskich kazamatach. "Wyznanie do cara Mikołaja I".

Bakunin osadzony w więzieniu, tym razem bez sądu i wyroku, był przekonany, że lada dzień z rozkazu cara pozbawiony zostanie życia. Tymczasem szef policji carskiej przekazał więźniowi niezwykłe polecenie cara: car życzył sobie, aby Bakunin doń napisał i wyspowiadał się, jak "syn swemu ojcu duchowemu". Bakunin wahał się, ale w końcu postanowił napisać. Przymusowa bezczynność była dla niego prawdziwą torturą, pisanie mogło ją choć w niewielkim stopniu złagodzić. W ten sposób w lipcu 1851 r. powstało Wyznanie do cara Mikołaja I, bardziej znane jako "Spowiedź".

Bakunin zaraz na wstępie zaznacza, iż będzie spowiadał się "z własnych grzechów, nie zaś z cudzych". Z całkowitej katastrofy, jaka go dotknęła, "uratował jedną bowiem tylko wartość - honor i świadomość, że dla swego własnego ratunku lub ulżenia swej doli nigdzie, ani w Saksonii, ani w Austrii, nie był zdrajcą".

I istotnie, Bakunin nie wspomina w "Spowiedzi" ani o sprawach, ani o ludziach, którzy by i tak nie byli znani policji carskiej ze swej publicznej działalności. Dotyczy to zarówno Rosjan, jak i Polaków.

Max Nettlau biograf Bakunina uważa, że spisanie "Spowiedzi" było podstępem, fortelem rewolucjonisty, który przez okazanie fałszywej skruchy traktował jako środek dozwolony, jeśli prowadzić miał do uzyskania wolności.

Bakunin wspominał o "Spowiedzi" w liście do Hercena, pisanym z zesłania, opowiada, iż "znajdował się we władzy niedźwiedzia" i dodaje, że napisał do cara "coś w rodzaju Dichtung und Wahrheit" [prawdy i zmyślenia], ale przecież cała jego działalność była doskonale znana i nie miał żadnych sekretów do odkrycia".{yootooltip title=[(*)] width=[300] mode=[cursor] sticky=[0] }Z tego też, punktu widzenia "Spowiedź", ma raczej niewielką wartość jako dokument, z którego punktu widzenia można oceniać działalność i autentyczne poglądy Bakunina. W taki sposób pisał o Bakuninie, jeśli chodzi o Polskich historyków, konerwatywny, niechętny ruchom rewolucyjnym, publicysta Jan Kucharzewski. Podobny pogląd prezentowała marksistowska badaczka Hanna Temkinowa, choć w jej pracach traktuje się "Spowiedź" z większą rezerwą.{/yootooltip}

Wielu przeciwników Bakunina zarówno z obozu marksistowskiego, jak i reakcyjnego próbowało, po publikacji "Spowiedzi" w latch 20. XX w. wykorzystać ją przeciwko anarchizmowi. Jednak treści "Spowiedzi", do skompromitowania Bakunina nie mogła wykorzystać nawet policja carska gdy Bakunin znów zjawił się w Europie i na nowo rozwinął działalność rewolucyjną. Chociaż podejmowano takie próby. W 1863 roku Bakunin przyjechał do Szwecji, gdzie usiłował działać na rzecz organizacji polskiej wyprawy, mającej wspomóc powstanie styczniowe. Ówczesny minister spraw zagranicznych rządu szwedzkiego szukał sposobów pozbycia się Bakunina i w tym celu spowodował opublikowanie jego życiorysu, mającego go skompromitować. Bakunin w odpowiedzi stwierdził, iż "w jego życiu nie ma nic, za co musiałby się rumienić". Wówczas III Wydział policji carskiej przygotował do opublikowania "Spowiedź" wraz z innymi dokumentami (list do Aleksandra II, niektóre listy Bakunina do rodziny z okresu pobytu w twierdzach). Materiały te policja carska zamierzała opublikować również w związku ze współpracą Bakunina z Nieczajewem, ale w obu wypadkach zamiary nie zostały zrealizowane. Po raz pierwszy materiały te wydał W. Połoński w 1926 roku.

W 1854 roku Bakunin został przewieziony do Szlisselburga, gdzie pozostawał przez trzy lata. W ciemnych carskich lochach panowały niezwykle ciężkie warunki. Bakunin jest w tym czasie chory i złamany. Kilkukrotnie próbował odebrać sobie życie. Na skutek szkorbutu stracił wszystkie zęby. Jego sytuacja wydawała się beznadziejna. Wszelkie wysiłki rodziny w celu uzyskania ulgi dla więźnia nie przyniosły wyników. Dopiero w marcu 1857 roku car Aleksander II wyraził zgodę na osiedlenie schorowanego więźnia na Syberii.
(Strona 7 z 16)
Artykuł aktualizowany: 23.11.2009