Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 129

Warning: Illegal string offset 'active' in /templates/yoo_scoop/html/pagination.php on line 135

Ucieczka z Syberii

Zdawałoby się, że Bakunin zakończył w ten sposób już ostatecznie swą karierę rewolucjonisty. Dość szybko jednak w nowych warunkach odzyskał siły, "odrodził się ciałem i duchem". Dzięki stosunkom swego wpływowego wuja, Murawjowa Amurskiego, udało mu się uzyskać zezwolenie na osiedlenie się w Irkucku oraz prawo wstąpienia do służby państwowej w charakterze urzędnika. W październiku 1858 roku Bakunin ożenił się w Tomsku z Antoniną Kwiatkowską, córką "białoruskiego szlachcica i Polki", dziewczyną "wykształconą, dobrą i szlachetną". Ale o rozwinięciu działalności politycznej nie mogło być oczywiście mowy. Stosunki ze środowiskiem gubernatora wschodniej Syberii, łączące ich bliskie pokrewieństwo, stawiają ponadto Bakunina w fałszywym świetle wobec demokratów - zesłańców, którym przewodził fourierysta Butaszewicz-Pietraszewski. Oskarżali go oni o "knowania" przeciwko nim na rzecz "partii" Murawjowa. Późniejsze dane nie potwierdziły tych zarzutów.

Gdy starania o uzyskanie pełnej amnestii i prawa powrotu do Rosji zawiodły, Bakunin podejmuje, po blisko pięciu latach zesłania, uwieńczoną powodzeniem próbę ucieczki z Syberii.

W czerwcu 1861 roku przybywa do Nikolavska i płynie do Kastri, gdzie wsiada na amerykański statek handlowy "Vickery" i udaje się do Hakodate w Japonii, a później do Jokohamy. W październiku płynie do San Francisco. W listopadzie przybywa do Nowego Jorku, a 27 grudnia 1861 roku do Londynu

1 stycznia 1862 r. Hercen pisał:

Bakunin w Londynie. Bakunin pochowany w kazamatach, zagubiony we wschodniej Syberii zjawia się wśród nas żywy i pełen otuchy [...]. Widocznie nadchodzi wiosna, skoro starzy przyjaciele wracają do nas zza Oceanu Spokojnego.

Obudzony całym tym szumem, który znów rozlega się w świecie, a szczególnie w świecie słowiańskim, oddałem się Amurowi, nie bogu, lecz rzece, i z pomocą boską przedostałem się przez Japonię, Ocean Spokojny, S. Francisco, Kanał Panamski, Atlantyk by zarzucić kotwicę oto w końcu w Londynie, gdzie pogoda jest wstrętna, ale wolność dobra i trwała - pisał Bakunin do George Sand, wznawiając stare kontakty i przyjaźnie.

W.I. Kielsijew wspomina rozmowę, jaką stoczył po przybyciu do Londynu, Bakunin z Hercenem:

"W Polsce są tylko demonstracje - mówił Hercen. - Zbiera się chmura, lecz należy pragnąć, aby się rozeszła". - "A we Włoszech?"
- "Cicho".
- "A w Austrii?"
- "Cicho".
- "A w Turcji?"
-"Wszędzie cicho i nawet nic się nie zapowiada".
- "Cóż więc robić - rzekł zasępiony Bakunin - Chyba jechać gdzieś do Persji czy do Indii i tam zacząć robotę. Tak bowiem można zwariować, nie mogę siedzieć bez roboty"

Kwestia słowiańska pozostawała nadal w centrum jego zainteresowań.

"Będę Wam służył w sprawach polsko-słowiańskich - pisał do Hercena i Ogariowa, zawiadamiając o swoim rychłym przyjeździe do Londynu - od 1846 roku sprawy te stały się moją "idee fixe"; wybrałem je sobie jako swoją praktyczną specjalność w 1848 i 1849 roku"

Wzrost nastrojów rewolucyjnych w przededniu powstania styczniowego w Polsce sprzyja odrodzeniu u Bakunina wiary w możliwość szybkiego wybuchu ogólnosłowiańskiego buntu. Bakunin nawiązuje kontakty z powstańcami polskimi, pod przybranym nazwiskiem Henri Soulé udaje się do Szwecji, skąd pragnie dostać się do Polski. 26 marca 1863 r. bierze udział w organizowaniu wyprawy Teofila Łapińskiego, z uzbrojeniem dla polskich powstańców, jednak statek "Ward Jackson" na skutek zdrady kapitana musi zawrócić pod eskortą do portu w Malmo. Bakunin marzy o powstaniu chłopskim w Rosji, o przekształceniu powstania polskiego w powstanie polsko-rosyjskie, ale wszystkie te plany kończą się niepowodzeniem i Bakunin, rozczarowany udaje się do Włoch.
(Strona 8 z 16)
Artykuł aktualizowany: 23.11.2009