Autonomia robotnicza

Autonomia robotnicza
Aby zapobiec degeneracji ruchu społecznego, włoscy autonomiści zrealizowali koncepcję, wybiegającą o krok dalej od realiów ruchów czy partii oficjalnie kontestujących, lecz rzeczywiście potwierdzających istnienie kapitalizmu, w jego ewentualnie odświeżonej formie i treści. Dokonali analizy z punktu widzenia tych, którzy najbardziej odczuwali agresywny charakter gospodarki.

Marksizm i anarchizm

Marksizm i anarchizm
Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów.

Teorie kryzysu

Teorie kryzysu
Czy kryzysy są wpisane w naturę sytemu kapitalistycznego, czy też są wywołane czynnikami wobec niego zewnętrznymi? Rozstrzygnięcie tego dylematu oczywiście ma spore znaczenie dla postawy, jaką dziś przyjmiemy: odrzucimy system w całości, czy będziemy starali się go jedynie reformować... aby dotrwał do następnego wstrząsu.

Samorządowa alternatywa

Samorządowa alternatywa
Czy w latach 80. istniała w ruchu "Solidarność" samorządowa alternatywa, zarówno dla PRL-owskiego socjalizmu, jak i dla kapitalizmu? Co się z nią stało? Czy samorządowa rewolucja została zdradzona, a jeśli tak to przez kogo? Na te pytania, mające fundamentalne znaczenie dla zrozumienia dzisiejszej sytuacji w Polsce, staramy się znaleźć odpowiedź w "Przeglądzie".


Tendencja powstała we Włoszech na początku lat 60. XX w. zapoczątkowana przez środowisko skupione wokół pisma Quaderni Rossi. Jej twórcy rozwinęli metodę badań robotniczych, prowadzonych w celu określenia materialnych warunków procesu produkcji i oraz natury walki prowadzonej przez robotników. Operaiści poddali krytyce związki zawodowe, które ze względu na swój etatyzm, są wyalienowane od klasy robotniczej, wobec czego stanowią narzędzie kapitału ograniczające robotniczą walkę. Operaismo jest związane tradycją marksizmu autonomistycznego. Autonomizm podkreśla marksistowski podział społeczeństwa na klasy oraz koncepcję walki klasowej jako głównego czynnika zmian społecznych. Zgodnie z jego zasadami najskuteczniejszą formą walki klasowej jest bezpośrednia aktywność robotników poza tradycyjnymi strukturami politycznymi, rozwijana w miejscu pracy jak również poza nim. W odróżnieniu od tradycyjnego marksizmu do klasy robotniczej zalicza również bezrobotnych i studentów, jako grupy posiadające wspólny interes z robotnikami najemnymi. Tendencja ta jest związana z niemarksistowskimi ruchami o charakterze emancypacyjnym, takimi jak feministyczny, mniejszości seksualnych czy rasowych, ekologiczny...

Tłumaczenie terminu

Operaismo (wł.), (workerism, ang.) pochodzi od włoskiego operaio – robotnik. Termin operaismo w języku polskim nie posiada swojego odpowiednika a przetłumaczyć go można przy pomocy neologizmu „robotnictwo”, który nie jest szczególnie udaną formą. W związku z tym w tłumaczeniach pozostajemy przy włoskim oryginale.
Artykuł aktualizowany: 11.08.2010