Autonomia robotnicza

Autonomia robotnicza
Aby zapobiec degeneracji ruchu społecznego, włoscy autonomiści zrealizowali koncepcję, wybiegającą o krok dalej od realiów ruchów czy partii oficjalnie kontestujących, lecz rzeczywiście potwierdzających istnienie kapitalizmu, w jego ewentualnie odświeżonej formie i treści. Dokonali analizy z punktu widzenia tych, którzy najbardziej odczuwali agresywny charakter gospodarki.

Marksizm i anarchizm

Marksizm i anarchizm
Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów.

Teorie kryzysu

Teorie kryzysu
Czy kryzysy są wpisane w naturę sytemu kapitalistycznego, czy też są wywołane czynnikami wobec niego zewnętrznymi? Rozstrzygnięcie tego dylematu oczywiście ma spore znaczenie dla postawy, jaką dziś przyjmiemy: odrzucimy system w całości, czy będziemy starali się go jedynie reformować... aby dotrwał do następnego wstrząsu.

Samorządowa alternatywa

Samorządowa alternatywa
Czy w latach 80. istniała w ruchu "Solidarność" samorządowa alternatywa, zarówno dla PRL-owskiego socjalizmu, jak i dla kapitalizmu? Co się z nią stało? Czy samorządowa rewolucja została zdradzona, a jeśli tak to przez kogo? Na te pytania, mające fundamentalne znaczenie dla zrozumienia dzisiejszej sytuacji w Polsce, staramy się znaleźć odpowiedź w "Przeglądzie".

W artykule „New enclosures” (Nowe grodzenia), Kolektyw Midnight Notes, tłumaczy znaczenie i wagę zarówno starych (ang. old enclosures) jak i nowych (ang. new enclosures) grodzeń. „Stare grodzenia (old enclosures) były kontrrewolucyjnym procesem, w którego wyniku, po stuleciu wysokich zysków i załamaniu feudalnej władzy, na początku XIV w. angielscy rolnicy byli wywłaszczeni ze swoich ziem i dóbr wspólnych (commons) przez urzędników państwowych i ziemian. Zmienili się w nędzarzy, włóczęgów i żebraków, a następnie w robotników najemnych, podczas gdy ziemia została wykorzystana w celu nasycenia powstającego międzynarodowego rynku towarów rolnych. Zgodnie z marksowską tradycją grodzenia stanowiły początek społeczeństwa kapitalistycznego. Były podstawowym narzędziem 'pierwotnej akumulacji', która stworzyła populacje robotników 'wolnych' od wszelkich środków reprodukcji, a przez to zmuszonych (czasowo) do pracy za płacę roboczą. Grodzenia nie są jednak jednorazowym procesem pojawiającym się `o świcie kapitalizmu'. Są ciągłym powrotem na ścieżkę akumulacji oraz strukturalnym składnikiem walki klas. Wszelki rozwój proletariackiej siły wymaga dynamicznej odpowiedzi kapitalistycznej: zarówno poszerzone przywłaszczenie nowych zasobów i nowej siły roboczej oraz rozwinięcie stosunków kapitalistycznych. W innym wypadku kapitalizm jest zagrożony wygaśnięciem. Wobec tego grodzenie jest jedynym procesem, który ujednolica proletariuszy w historii kapitalizmu. Na przekór wszelkim różnicom, wszyscy jesteśmy zmuszeni wejść do świata kapitalizmu tymi samymi drzwiami: przez utratę naszej ziemi i praw związanych z jej użytkowaniem, nieważne czy znajduje się ona w Front Mill, Anglii, południowych Włoszech, Andach, delcie Nigru czy w Lower East Side w Nowym Jorku”.

Midnight Notes Collective, „The new enclosures”, w: Subverting the present, imaging the future: Insurrection, Movement, Commons, W. Bonefeld red., New York 2008, s. 13-14.
Artykuł aktualizowany: 24.07.2011