Autonomia robotnicza

Autonomia robotnicza
Aby zapobiec degeneracji ruchu społecznego, włoscy autonomiści zrealizowali koncepcję, wybiegającą o krok dalej od realiów ruchów czy partii oficjalnie kontestujących, lecz rzeczywiście potwierdzających istnienie kapitalizmu, w jego ewentualnie odświeżonej formie i treści. Dokonali analizy z punktu widzenia tych, którzy najbardziej odczuwali agresywny charakter gospodarki.

Marksizm i anarchizm

Marksizm i anarchizm
Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów.

Teorie kryzysu

Teorie kryzysu
Czy kryzysy są wpisane w naturę sytemu kapitalistycznego, czy też są wywołane czynnikami wobec niego zewnętrznymi? Rozstrzygnięcie tego dylematu oczywiście ma spore znaczenie dla postawy, jaką dziś przyjmiemy: odrzucimy system w całości, czy będziemy starali się go jedynie reformować... aby dotrwał do następnego wstrząsu.

Samorządowa alternatywa

Samorządowa alternatywa
Czy w latach 80. istniała w ruchu "Solidarność" samorządowa alternatywa, zarówno dla PRL-owskiego socjalizmu, jak i dla kapitalizmu? Co się z nią stało? Czy samorządowa rewolucja została zdradzona, a jeśli tak to przez kogo? Na te pytania, mające fundamentalne znaczenie dla zrozumienia dzisiejszej sytuacji w Polsce, staramy się znaleźć odpowiedź w "Przeglądzie".

Termin ten jest użyty przez Karola Marksa w Zarysie Krytyki Ekonomii Politycznej w tzw. fragmencie na temat maszyn, zawartym w rodzdziale „Rozwój kapitału trwałego jako wskaźnik rozwoju produkcji kapitalistycznej”. Przedstawił on w nim swoje rozważania na temat roli rozumu, a w szczególności naukowej wiedzy oraz technicznych umiejętności na obecnym poziomie rozwoju produkcji kapitalistycznej, jak i jej przyszłych prawdopodobnych wariantach. Dla Marksa powszechny intelekt zasadniczo spoczywa w kapitale stałym, w maszynach i obiektywnych czynnikach produkcji. Pod koniec XX w. rozwinięto tę ideę, nawiązując do roli rozumu w odniesieniu do kapitału zmiennego. Zaczęto analizować kwalifikacje i wiedzę posiadaną przez robotników, istniejącą wewnątrz ich ciał i umysłów oraz to, w jaki sposób zdolności te powiązane są z kapitalistyczną produkcją i radykalną zmianą społeczną. W pewnym sensie rozum ogólny znaczy tyle, że stary marksistowski projekt przejęcia środków produkcji już częściowo nastąpił. Dla robotników takich jak graficy komputerowi, tłumacze, nauczyciele itd. istotne czynniki wymagane do wykonania ich pracy są ich własnością, zawierają się one w ich własnych osobach. Można powiedzieć, że kapitał zmienny przyjmuje postać kapitału stałego.
Artykuł aktualizowany: 01.03.2010